Η ένταξη βιτρίνα για ιδιωτικό κέρδος: Το κόλπο με την καθαριότητα φορέων του Δημοσίου

Τον Μάρτιο του 2026, μια εργαζόμενη στην καθαριότητα του υπουργείου Εργασίας έλαβε ένα email που την ενημέρωνε για τη διακοπή της απασχόλησής της.

Το μήνυμα έφερε την υπογραφή «Τμήμα Ανθρωπίνου Δυναμικού, Magic Fresh».

Υπήρχε όμως ένα ζήτημα: η γυναίκα δεν εργαζόταν για καμία εταιρεία με την επωνυμία Magic Fresh. Εργοδότης της ήταν η Human Union, μια νεοσύστατη Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση (ΚοινΣΕπ), η οποία μέσα σε λίγους μήνες από την ίδρυσή της είχε αναλάβει έργα καθαριότητας σε φορείς του Δημοσίου αξίας άνω του 1 εκατ. ευρώ, μεταξύ των οποίων και η καθαριότητα του υπουργείου Εργασίας.

Τον Μάιο του 2026, το Solomon είχε αναδείξει τις συνδέσεις ανάμεσα στη Human Union και τη Magic Fresh, μίας από τις μεγαλύτερες εταιρείες καθαριότητας στην Αττική, με ετήσιους κύκλους εργασιών εκατομμυρίων ευρώ και πελατολόγιο που περιλαμβάνει μεγάλες επιχειρήσεις και πολυεθνικές.

Η έρευνα είχε αναδείξει κοινά πρόσωπα στη διοίκηση, κοινή έδρα και στοιχεία επικοινωνίας, καθώς και ενδείξεις λειτουργικής διασύνδεσης ανάμεσα στις δύο εταιρείες. Παράλληλα, είχε θέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο η Human Union, αξιοποιώντας το θεσμικό πλαίσιο των ΚοινΣΕπ, λειτουργεί στην πράξη ως ανεξάρτητος φορέας κοινωνικής οικονομίας.

Σήμερα, δημοσιεύουμε νέα στοιχεία: καταγγελίες εργαζομένων που εμφανίζονται ως εγγεγραμμένα μέλη της Human Union χωρίς να γνωρίζουν ότι έχουν αυτή την ιδιότητα, αναφορές για εργασιακές παραβάσεις, αλλά και ερωτήματα σχετικά με την επάρκεια των κρατικών μηχανισμών ελέγχου.

Μέλη της εταιρείας χωρίς να το γνωρίζουν

Σύμφωνα με στοιχεία που προέκυψαν από την έρευνα του Solomon, στις 26 Ιουνίου 2026 κοινοποιήθηκε στους αρμόδιους φορείς —μεταξύ άλλων στα υπουργεία Ανάπτυξης και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας— καταγγελία σύμφωνα με την οποία εργαζόμενες της Human Union εμφανίζονταν ως εγγεγραμμένα μέλη της εταιρείας, εν αγνοία τους.

Σύμφωνα με τις καταγγελίες που τέθηκαν υπόψη του Solomon, περίπου έναν μήνα μετά την πρόσληψή τους, ζητήθηκε από εργαζόμενες να προσέλθουν στα γραφεία της εταιρείας προκειμένου να υπογράψουν έγγραφο, το οποίο —όπως υποστηρίζεται— ήταν λευκό. Η υπογραφή του φέρεται να παρουσιάστηκε ως προϋπόθεση για τη συνέχιση της εργασίας τους.

Τα ονόματα πέντε εργαζομένων, ορισμένες εκ των οποίων μετανάστριες, εμφανίζονται στο Μητρώο Μελών της Human Union.

Το Solomon επικοινώνησε με τη διοίκηση της Human Union, ζητώντας να σχολιαστούν οι καταγγελίες σχετικά με τη φερόμενη εγγραφή εργαζομένων ως μελών της Human Union, χωρίς να το γνωρίζουν.

Η εταιρεία δεν απάντησε στα συγκεκριμένα ερωτήματα. Στην απάντησή της, η οποία καταλαμβάνει περίπου μιάμιση σελίδα, υπογραμμίζει ότι «τηρεί απαρέγκλιτα το ισχύον θεσμικό πλαίσιο» και ότι λειτουργεί «σύμφωνα με τον καταστατικό της σκοπό και το ισχύον νομικό πλαίσιο». [Διαβάστε ολόκληρη την απάντηση εδώ.]

Το ζήτημα της ιδιότητας του μέλους συνδέεται άμεσα με τον τρόπο με τον οποίο μια ΚοινΣΕπ αποδεικνύει ότι λειτουργεί ως πραγματικός συνεταιρισμός.

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, οι εργαζόμενοι μιας ΚοινΣΕπ που δεν είναι παράλληλα μέλη της δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 40% του συνολικού προσωπικού της. Με άλλα λόγια, η πλειονότητα των εργαζομένων θα πρέπει να αποτελείται από μέλη της επιχείρησης, ώστε να διασφαλίζεται ο συνεταιριστικός χαρακτήρας της.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη περιλαμβάνεται και στο καταστατικό της Human Union. 

Παράλληλα, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, εργαζόμενες, οι οποίες διαπίστωσαν ότι είχαν εγγραφεί ως μέλη της ΚοινΣΕπ χωρίς να το γνωρίζουν, δεν κλήθηκαν ποτέ να συμμετάσχουν σε κάποια συνέλευση, όπως προβλέπεται και αποτελεί πάγια πρακτική στη λειτουργία τέτοιου είδους συνεταιριστικών εγχειρημάτων. 

Το Solomon ζήτησε από τη διοίκηση της εταιρείας να διευκρινίσει:

• πόσοι από τους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες της Human Union είναι ταυτόχρονα μέλη της,
• πόσα άτομα εργάζονται στην εταιρεία χωρίς να έχουν την ιδιότητα του μέλους.

Η Human Union δεν απάντησε στα συγκεκριμένα ερωτήματα.

Οι συνδέσεις Human Union και Magic Fresh

Μια σειρά από κοινά στοιχεία ανάμεσα στη Human Union και τη Magic Fresh, τα οποία είχαμε αναδείξει και σε προηγούμενο ρεπορτάζ, δημιουργούν ερωτήματα σχετικά με τη μεταξύ τους σχέση.

Οι δύο εταιρείες εμφανίζουν κοινά πρόσωπα στη διοίκησή τους. Στο Διοικητικό Συμβούλιο της Human Union συμμετέχουν ο Μανώλης Μαργαρώνης, ως νόμιμος εκπρόσωπος, και η Ευγενία Σκολόγκα, ως μέλος. Με τις ίδιες ακριβώς ιδιότητες εμφανίζονται και στο Διοικητικό Συμβούλιο της Magic Fresh.

Οι δύο εταιρείες δηλώνουν κοινή έδρα στο κέντρο της Αθήνας και κοινά στοιχεία επικοινωνίας. Ωστόσο, κατά την επίσκεψη του Solomon στο κτίριο όπου δηλώνεται η έδρα τους, η επωνυμία της Human Union δεν εμφανιζόταν ούτε στο κουδούνι, ούτε στην είσοδο του κτιρίου, ούτε στον 5ο όροφο όπου φέρεται να στεγάζεται — αναγραφόταν μόνο η Magic Fresh.

Παράλληλα, στοιχεία που τέθηκαν υπόψη του Solomon δείχνουν λειτουργικές διασυνδέσεις ανάμεσα στις δύο εταιρείες. Πρώην εργαζόμενος της Human Union ανέφερε ότι το λογιστήριο με το οποίο συνεργαζόταν αποτελούνταν από τρία άτομα, αριθμός που, σύμφωνα με την εκτίμησή του, δεν ανταποκρινόταν στο μέγεθος της Human Union και παρέπεμπε σε υποστήριξη από τη Magic Fresh.

Αντίστοιχα ερωτήματα προκύπτουν και από το email που είδε το Solomon και απευθυνόταν σε  εργαζόμενη της Human Union, το οποίο ωστόσο έφερε την υπογραφή «Τμήμα Ανθρωπίνου Δυναμικού, Magic Fresh».

Επιπλέον, σε έγγραφα συμμετοχής της σε διαγωνισμούς καθαριότητας που βρίσκονται στη διάθεση του Solomon, η Human Union αναφέρει ότι δεν διαθέτει από μόνη της τους απαραίτητους ανθρώπινους πόρους για την εκτέλεση συγκεκριμένων έργων, και ότι θα στηριχθεί σε δάνεια εμπειρία από τη Magic Fresh.

Τέλος, στα οικονομικά στοιχεία που υπέβαλε για τη συμμετοχή της σε σχετικούς διαγωνισμούς, η Human Union εμφανίζει κύκλο εργασιών ύψους 4,5 εκατ. ευρώ. Ο κύκλος εργασιών αυτός δεν προκύπτει από τη δική της οικονομική δραστηριότητα, η οποία κατά το επίμαχο διάστημα ήταν μηδενική, αλλά συνδέεται με τα οικονομικά στοιχεία της Magic Fresh.

Θέσαμε υπόψη της εταιρείας τα παραπάνω. Αναλυτικά η τότε απάντηση της εταιρείας εδώ.

Διαπιστωμένες παραβάσεις στην Επιθεώρηση Εργασίας

Καταγγελίες που εμφανίζονται να έχουν υποβληθεί τις τελευταίες εβδομάδες στην Επιθεώρηση Εργασίας, και βρίσκονται σε γνώση του Solomon, αναφέρουν υποαμοιβή των εργαζομένων καθώς και ελλιπή ασφαλιστική κάλυψη με λιγότερα ένσημα (22 μηνιαίως έναντι των 25). 

Στις 29 Ιουνίου 2026 πραγματοποιήθηκε έλεγχος από την Επιθεώρηση Εργασίας, ο οποίος είχε ως αποτέλεσμα την υποβολή, από πλευράς του επιθεωρητή, μιας υπόδειξης και μιας διαπίστωσης παράβασης.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Solomon, τις ημέρες που ακολούθησαν η διοίκηση της Human Union κάλεσε εργαζομένους σε συνάντηση, σε μια προσπάθεια συμβιβασμού. Το Solomon έθεσε τα σχετικά ερωτήματα στη διοίκηση της εταιρείας, χωρίς να λάβει συγκεκριμένη απάντηση.

Νέα καταγγελία από την ένωση συνεταιριστικών εγχειρημάτων

Παράλληλα, η λειτουργία της Human Union συνεχίζει να προκαλεί αντιδράσεις στον χώρο της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας. 

Ο Συντονισμός – Ένωση Φορέων Κ.ΑΛ.Ο., που εκπροσωπεί φορείς κοινωνικής οικονομίας στην Αθήνα, απέστειλε την 1η Ιουλίου 2026 δημόσια επιστολή προς τους αρμόδιους φορείς, ζητώντας «να διενεργηθεί ουσιαστικός έλεγχος σχετικά με το εάν η “HUMAN UNION Κοιν.Σ.Επ.” αποτελεί πράγματι, κατά την ουσία και όχι μόνο κατά τον τύπο, φορέα Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας».

Στην επιστολή ζητείται να διερευνηθεί εάν η Human Union πληροί τις προϋποθέσεις που συνοδεύουν τη συγκεκριμένη νομική μορφή: μεταξύ άλλων, εάν διαθέτει εργαζόμενα-μέλη από τις προβλεπόμενες ειδικές και ευάλωτες ομάδες, εάν εφαρμόζει δημοκρατικό σύστημα λήψης αποφάσεων με ουσιαστική συμμετοχή των μελών της, και εάν τηρεί τους περιορισμούς σχετικά με τη διανομή κερδών.

Ο Συντονισμός κάνει επίσης αναφορά σε «βεβαιωμένες παραβάσεις» που, όπως υποστηρίζει, έχουν καταγραφεί από την Επιθεώρηση Εργασίας σχετικά με την τήρηση της εργατικής νομοθεσίας για εργαζομένους της Human Union που απασχολούνται στο υπουργείο Εργασίας.

Καταγγελίες έχουν γίνει και από άλλους φορείς εκπροσώπησης της κοινωνικής οικονομίας, μεταξύ των οποίων η Πανελλήνια Συνομοσπονδία Ενώσεων Φορέων Κ.ΑΛ.Ο. (ΠΑΣΕ ΚΑΛΟ) και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Κοινωνικών Συνεταιρισμών Περιορισμένης Ευθύνης (Π.Ο. ΚοιΣΠΕ).

Αδύναμοι οι έλεγχοι

Η υπόθεση της Human Union φέρνει στο προσκήνιο τα περιορισμένα περιθώρια ελέγχου της Διεύθυνσης Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας ως προς τη λειτουργία των φορέων που έχουν ήδη εγγραφεί στο σχετικό Μητρώο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν, η υποστελέχωση της Διεύθυνσης περιορίζει τη δυνατότητα συστηματικών ελέγχων μετά την αρχική έγκριση της εγγραφής ενός φορέα. Η διαδικασία εμφανίζεται να επικεντρώνεται κυρίως στον έλεγχο των δικαιολογητικών κατά το στάδιο της σύστασης, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη δυνατότητα διαρκούς παρακολούθησης της τήρησης των προϋποθέσεων που συνοδεύουν τη λειτουργία μιας ΚοινΣΕπ.

Σε ενημέρωση που είχε το Solomon από την αρμόδια υπηρεσία της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου, του υπουργείου Ανάπτυξης, διευκρινίστηκε ότι η πρόβλεψη που επιτρέπει τη συμμετοχή φορέων κοινωνικής οικονομίας σε συγκεκριμένες δημόσιες συμβάσεις αποτελεί ενσωμάτωση ευρωπαϊκής οδηγίας.

Η υπηρεσία σχολίασε στο Solomon πως «το ισχύον νομικό πλαίσιο δεν επιτρέπεται να παραβιάζεται ούτε να χρησιμοποιείται προς όφελος φορέων που δεν συμμορφώνονται με τα προβλεπόμενα», προσθέτοντας ότι, όταν διαπιστώνονται παραβάσεις, ο φορέας θα πρέπει να αποκλείεται από τη διαδικασία.

Από το ρεπορτάζ μας προκύπτει πως περιστατικά διαγωνισμών φορέων, όπου οι προσφέροντες δεν συμμορφώνονται με τις διατάξεις, βρίσκονται σε γνώση του υπουργείου Ανάπτυξης. Ωστόσο, μας μεταφέρθηκε πως, καθώς δεν πρόκειται για διαγωνιστικές διαδικασίες που διενεργούν υπηρεσίες του υπουργείου, το υπουργείο Ανάπτυξης δεν μπορεί να παρέμβει άμεσα.

Για την αντιμετώπιση αντίστοιχων φαινομένων, εκπρόσωπος του υπουργείου Ανάπτυξης είπε στο Solomon όταν προσανατολίζονται στην έκδοση εγκυκλίου προς τις αναθέτουσες αρχές, που να προσφέρει καθοδήγηση ώστε να αξιολογούν «με τον σωστό τρόπο τις προσφορές σε τέτοιους διαγωνισμούς, και να διαχειρίζονται τυχόν αντίστοιχα φαινόμενα που θα παρουσιαστούν στο μέλλον».

Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη συζήτηση με το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, προκειμένου να διαπιστωθεί σε ποιον βαθμό μπορεί να τροποποιηθεί η νομοθεσία, ώστε να αποφευχθούν αντίστοιχα περιστατικά στο μέλλον.