20 / 11 / 2026

Η Αμερικανίδα Πρέσβειρα Έφυγε. Το Αμερικανικό LNG Μένει.

Η αμερικανίδα πρέσβειρα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, απεσταλμένη του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στην Αθήνα, αποχώρησε εν μέσω καταγγελιών για διαφθορά και κατάχρηση δημόσιας θέσης. Άφησε όμως πίσω της κληρονομιά την αμφιλεγόμενη στροφή της Ελλάδας προς το αμερικανικό Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο (LNG) — παρά την ύπαρξη φθηνότερων εναλλακτικών λύσεων και τις αμφιβολίες σχετικά με τη χρηματοδότηση.

Credits

Έρευνα:

Επιμέλεια:

Εικονογράφηση:

Tags:

Όταν η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ παραιτήθηκε, στις 13 Οκτωβρίου 2026, έγραψε ιστορία, αλλά όχι όπως ίσως η ίδια θα επιθυμούσε. Πέρα από το γεγονός ότι ήταν η πρώτη γυναίκα πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα, έγινε και η διπλωματική εκπρόσωπος με την πιο σύντομη θητεία στη χώρα. 

Είχαν προηγηθεί τρεις εβδομάδες, κατά τις οποίες η Γκίλφοϊλ βρέθηκε στο επίκεντρο αποκαλυπτικών δημοσιευμάτων του διεθνούς Τύπου (Wall Street Journal, Financial Times, Daily Mail), που ανέφεραν, μεταξύ άλλων, ότι απείλησε με πτώση την ελληνική κυβέρνηση, και ότι απαίτησε «λάδωμα» ύψους 100.000 δολαρίων από Αμερικανό επιχειρηματία.

Δεν ήταν μόνο αυτά.

Η Γκίλφοϊλ παρουσιάστηκε, επίσης, να προωθεί ενεργά τα συμφέροντα του επιχειρηματικού ομίλου Aktor, συμφερόντων του επιχειρηματία Αλέξανδρου Εξάρχου, στον Κάθετο Διάδρομο — ένα ενεργειακό έργο, που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ, με σκοπό τη μεταφορά μέσω της Ελλάδας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις ΗΠΑ, προς την Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, καθώς και την Ουκρανία.

Ο Κάθετος Διάδρομος, που εισήχθη το 2014 μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία, είναι ένα δίκτυο υποδομών φυσικού αερίου που αναπτύχθηκε σταδιακά. Συμμετέχουν σε αυτόν η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Μολδαβία, η Ουκρανία και —από φέτος— η Βόρεια Μακεδονία και η Σερβία, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης της περιοχής από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα.

Το έργο θεωρείται κεντρικής σημασίας για τα συμφέροντα των ΗΠΑ στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Ταυτόχρονα, ο Κάθετος Διάδρομος προτάσσεται και ως ελληνική προτεραιότητα.

Δύο ημέρες πριν την παραίτηση Γκίλφοϊλ, ο Έλληνας υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου τον χαρακτήριζε «ένα έργο εθνικής σημασίας και ευρωπαϊκής εμβέλειας», που «αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας στην περιοχή».

Σύμφωνα με ειδικούς που μίλησαν στο Solomon και το BIRN, η συνολική επένδυση στην Ελλάδα για επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου —με την κατασκευή τεσσάρων νέων τερματικών σταθμών για την υποδοχή του αμερικανικού LNG και συναφείς υποδομές— θα μπορούσε να φτάσει τα δύο δισ. ευρώ.

Η εκτίμηση αυτή υπόκειται σε μεταβολές του κόστους κατά τη διάρκεια του έργου, ακόμη και πριν ληφθεί υπόψη η σχετικά υψηλή τιμή του αμερικανικού LNG, ενώ δεν είναι σίγουρο ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα χρηματοδοτήσει τις νέες υποδομές. Μάλιστα, στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας, αξιωματούχος της ΕΕ δήλωσε ότι οι υφιστάμενες υποδομές μεταφοράς φυσικού αερίου «είναι επαρκώς ανεπτυγμένες».

Αλλά πόσο τεκμηριωμένη είναι η ίδια η επένδυση; Ορισμένοι ειδικοί παραπέμπουν σε στοιχεία που υποδηλώνουν ότι υπάρχουν φθηνότερες εναλλακτικές, ενώ η στροφή της Ελλάδας στο αμερικανικό LNG αποδίδεται περισσότερο στην πολιτική ευθυγράμμιση της Αθήνας με την Ουάσινγκτον, παρά σε πραγματικό οικονομικό όφελος.

«Η Ελλάδα θα πληρώσει ώστε οι ΗΠΑ να έχουν πελάτες για το πολύ ακριβό φυσικό αέριό τους», σχολίασε στο Solomon και το BIRN ο Σωτήρης Ρούσσος, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. 

Η ιδέα του Κάθετου Διαδρόμου τέθηκε αρχικά το 2014 και δεν προέβλεπε συμμετοχή των ΗΠΑ. Προέκυψε ως περιφερειακή πρωτοβουλία για τη διασύνδεση των συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου της Ελλάδας, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας. Αποτελούσε απόκριση στην προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο.

Η υλοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου επισπεύθηκε λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022, που είχε ως αποτέλεσμα η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) να αποφασίσει την πλήρη απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου στην ΕΕ έως και το 2027.

Οι πρώτες χώρες που εντάχθηκαν σε αυτόν, στα τέλη του 2022, ήταν η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Ουγγαρία. Στις αρχές του 2024 προστέθηκαν η Σλοβακία, η Μολδαβία και η Ουκρανία, και τον Μάιο του 2026 η Βόρεια Μακεδονία και η Σερβία, δημιουργώντας πλέον ένα σύνολο εννέα διασυνδεόμενων χωρών.

«Πολύ ακριβότερο» το αμερικάνικο LNG

Το 2021, τη χρονιά πριν την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η συνολική ζήτηση φυσικού αερίου στην ΕE αντιστοιχούσε σε περίπου 400 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως. Η Ρωσία εξακολουθούσε να αποτελεί τον μεγαλύτερο προμηθευτή φυσικού αερίου της ΕΕ, προμηθεύοντας περίπου 40% των εισαγωγών, μέσω αγωγών.

Το 2025, το μερίδιο της Ρωσίας στην εισαγωγή φυσικού αερίου στην ΕΕ είχε περιοριστεί σε 6%. 

Την ίδια περίοδο, σύμφωνα με τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά δεδομένα, οι εισαγωγές αμερικανικού LNG στην ΕΕ τριπλασιάστηκαν, καθιστώντας την ΕΕ τον μεγαλύτερο εισαγωγέα LNG παγκοσμίως. Το αμερικανικό LNG αντιπροσώπευε σχεδόν 58% του συνόλου των εισαγωγών.

Η Γκιλφόιλ έφτασε στην Ελλάδα την 1η Νοεμβρίου 2025. Λίγες ημέρες αργότερα, στις 6 και 7 Νοεμβρίου, η Ελλάδα και οι ΗΠΑ υπέγραψαν μια σειρά ενεργειακών συμφωνιών.

Μεταξύ άλλων ήταν και η συμφωνία που υπέγραψε η Atlantic SEE LNG Trade S.A., μια κοινοπραξία στην οποία συμμετέχουν κατά 60% ο επιχειρηματικός όμιλος Aktor (μέσω της θυγατρικής AKTOR Energy Μονοπρόσωπη A.E) και κατά 40% η ΔΕΠΑ, η ελληνική, κρατική εταιρεία για την προμήθεια φυσικού αερίου. 

Η συμφωνία συνήφθη με την αμερικανική εταιρεία ενέργειας Venture Global και αφορούσε την προμήθεια αμερικανικού LNG σε ποσότητα τουλάχιστον 0,5 εκατ. τόνων ετησίως για περίοδο 20 ετών, με έναρξη το 2030. Η συμφωνία προέβλεπε τη δυνατότητα επέκτασης της δέσμευσης αγοράς έως περίπου 1,5 εκατ. τόνους ετησίως.

Η ελληνική κυβέρνηση παρουσιάζει τον Κάθετο Διάδρομο ως ένα έργο «εθνικής σημασίας», αλλά ο Ρούσσος δήλωσε ότι, ενώ η ΕΕ εργάζεται για την απεξάρτησή της από το ρωσικό αέριο, κινδυνεύει να βρεθεί σε μια νέα μορφή εξάρτησης: από το αμερικανικό LNG, το οποίο «είναι πολύ πιο ακριβό από οποιοδήποτε άλλο ανταγωνιστικό φυσικό αέριο, είτε προέρχεται από την Αλγερία, το Ιράν, το Κατάρ ή το Αζερμπαϊτζάν».

Το Ινστιτούτο Ενεργειακής Οικονομίας και Χρηματοοικονομικής Ανάλυσης (IEEFA), μια διεθνής δεξαμενή σκέψης με έδρα το Οχάιο των ΗΠΑ, αναφέρει ότι η Ελλάδα «πληρώνει σταθερά την υψηλότερη τιμή για το αμερικανικό LNG μεταξύ των κρατών της ΕΕ». 

Το 2025, η Ελλάδα πλήρωσε μέση τιμή 38,7 ευρώ ανά μεγαβατώρα για το αμερικανικό LNG, κατα 12% υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ. 

Το IEEFA προβλέπει ότι «οι ΗΠΑ θα ξεπεράσουν τη Νορβηγία, καθιστάμενες ο μεγαλύτερος προμηθευτής φυσικού αερίου για την Ευρώπη και την ΕΕ το 2026, ενώ έως το 2028 ενδέχεται να καλύπτουν το 80% των εισαγωγών LNG της ΕΕ». Ωστόσο, σημειώνεται, κατά μέσο όρο «το αμερικανικό LNG είναι το ακριβότερο για τους Ευρωπαίους αγοραστές».

Σε άρθρο του στην Καθημερινή, ο Κωνσταντίνος Φίλης, διευθυντής του Ινστιτούτου Παγκοσμίων Υποθέσεων (IGA) με έδρα την Αθήνα και αναπληρωτής καθηγητής στο Αμερικανικό Κολέγιο της Ελλάδας, ανέφερε: «Οι ΗΠΑ, αξιοποιώντας την αδυναμία της ΕΕ να βρει προμηθευτές ανταγωνιστικούς προς τη Ρωσία σε επίπεδο ποσοτήτων, προσέφεραν ακριβότερο αλλά άφθονο LNG, ώστε να καλυφθούν οι ευρωπαϊκές αγορές». 

Από πλευράς του ο Ανδρέας Στεργίου, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκών Σχέσεων στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, είπε στο Solomon και το BIRN: «Αυτό που επιδιώκουν οι ΗΠΑ είναι, κατά πρώτον, να πουλήσουν ενέργεια και, κατά δεύτερον, να περιορίσουν τη γεωπολιτική επιρροή της Ρωσίας».

«Όποιος ελέγχει την ενέργεια, ελέγχει τον κόσμο», σχόλιασε μια ανώνυμη πηγή του Aktor στο Solomon και το BIRN στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας.

Από το Τέξας στην Αλεξανδρούπολη

Πώς φτάνει το αμερικανικό αέριο στην Ελλάδα; Εξορύσσεται κυρίως στο Τέξας και τη Λουιζιάνα, πολιτείες στο νότο των ΗΠΑ και, μετά την εξόρυξή του, μέσα από μια οικονομικά κοστοβόρα και περιβαλλοντικά επιζήμια επεξεργασία, ψύχεται στους -162 βαθμούς Κελσίου και μετατρέπεται από αέρια σε υγρή μορφή.

Έτσι, μπορεί να μεταφερθεί ευκολότερα με LNG τάνκερ, σε ένα ταξίδι που διαρκεί περίπου 20 ημέρες. Στην Ελλάδα λειτουργούν σήμερα δύο τερματικοί σταθμοί υποδοχής υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ο πρώτος είναι ένας χερσαίος τερματικός σταθμός LNG, σε λειτουργία από το 2000, εγκατεστημένος στη Ρεβυθούσα, ένα ακατοίκητο νησί στον Σαρωνικό Κόλπο.

Ο δεύτερος τερματικός σταθμός είναι πλωτός (FSRU) και τέθηκε σε λειτουργία στα τέλη του 2024 στην Αλεξανδρούπολη που, αφού τα τελευταία χρόνια κατέστη λιμάνι στρατιωτικής σημασίας για τις ΗΠΑ, πλέον εντάσσεται πιο έντονα και στον άξονα της προώθησης των ενεργειακών τους συμφερόντων.

Στους τερματικούς σταθμούς, το αέριο υφίσταται και πάλι μιαν απαιτητική επεξεργασία, προκειμένου να επιστρέψει στην αέρια μορφή του. Αποθηκεύεται και διοχετεύεται μέσα από αγωγούς σε χώρες της ευρύτερης περιοχής, φτάνοντας έως την Ουκρανία. Η Ρεβυθούσα απευθύνεται κυρίως σε εγχώρια χρήση, ο προσανατολισμός της Αλεξανδρούπολης είναι εξαγωγικός.

Σύμφωνα με το IEEFA, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, η Ρεβυθούσα είχε ποσοστό αξιοποίησης 57% και η Αλεξανδρούπολη 21%.

«Είμαστε μη ανταγωνιστικοί»

Ο εκπρόσωπος του Aktor, που μίλησε ανώνυμα στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας, υποστήριξε πως «δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική, όσον αφορά την προμήθεια φυσικού αερίου, πέραν των ΗΠΑ».

Είναι όμως αυτό απολύτως αληθές;

Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο, το Green Tank, μια ελληνική περιβαλλοντική δεξαμενή σκέψης (think tank) μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, ανέφερε ότι το κόστος μεταφοράς προς την Ουκρανία, η οποία έχει σημαντικές ανάγκες σε φυσικό αέριο, είναι έως και 76% χαμηλότερο όταν το αέριο προέρχεται από άλλες χώρες, όπως η Κροατία, η Γερμανία, η Λιθουανία ή η Πολωνία, σε σύγκριση με το αμερικανικό LNG που διοχετεύεται μέσω Ελλάδας.

«Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι εμείς [η Ελλάδα] είμαστε εξαιρετικά μη ανταγωνιστικοί», δήλωσε στο Solomon και το BIRN ο Νίκος Μάντζαρης, επικεφαλής αναλυτής πολιτικής στο Green Tank. «Υπάρχουν πιο οικονομικές λύσεις, τις οποίες φυσικά θα προτιμήσει κάθε τελικός καταναλωτής», σημείωσε. 

Σύμφωνα με το Green Tank, στην περίπτωση της Ουγγαρίας, του μεγαλύτερου καταναλωτή φυσικού αερίου στην ομάδα των χωρών του Βίσεγκραντ (Ουγγαρία, Τσεχία, Πολωνία και Σλοβακία), οι διαδρομές εφοδιασμού μέσω Αυστρίας και Κροατίας είναι από 26% έως 45% φθηνότερες.

Ακόμη και ο Μιχάλης Θωμαδάκης, Διευθυντής Στρατηγικής και Ανάπτυξης στον ΔΕΣΦΑ (Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου), παραδέχθηκε ότι υπάρχουν φθηνότερες διαδρομές.

Κατά τη διάρκεια σχετικού πάνελ, στο πλαίσιο του 30ου Ετήσιου Εθνικού Συνεδρίου Ενέργεια και Ανάπτυξη του Ινστιτούτου Ενέργειας ΝΑ Ευρώπης (ΙΕΝΕ), που παρακολούθησαν το Solomon και το BIRN, ο κ. Θωμαδάκης αναγνώρισε πως «εάν στοχεύουμε στις αγορές της κεντρικής Ευρώπης, υπάρχουν 6-7 διαφορετικές οδεύσεις που μπορούν να μεταφέρουν αέριο από τις ακτές της Ευρώπης».

Ο κ. Θωμαδάκης υπογράμμισε πως έχει επιτευχθεί η μείωση του κόστους κατά 70% στο ελληνικό σύστημα διαχείρισης ενέργειας. Ωστόσο, όπως είπε χαρακτηριστικά, στην Ελλάδα «είμαστε οι τέταρτοι φθηνότεροι όταν πρόκειται π.χ. για τη μεταφορά αερίου από τη Ρεβυθούσα στην Ουκρανία».

Επιπλέον, χώρες όπως η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Βουλγαρία βρίσκονται σε καλό δρόμο για την επίτευξη των στόχων τους σχετικά με την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, μια μορφή ενέργειας που, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι γενικά φθηνότερη από το φυσικό αέριο.

Ο ιδιοκτήτης της Aktor, Αλέξανδρος Εξάρχου, υποστηρίζει ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο την τιμή, αλλά και τη διαθεσιμότητα.

«Το πραγματικό διακύβευμα μετά το 2027 δε θα είναι η τιμή, αλλά η διαθεσιμότητα. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η αδυναμία εξασφάλισης ποσοτήτων», δήλωσε τον Φεβρουάριο στο 16ο Capital Link Greek Shipping Forum.

«Οι μακροχρόνιες συμφωνίες είναι το κλειδί για τη διασφάλιση της ενεργειακής τροφοδοσίας και τη σταθερότητα των τιμών», πρόσθεσε μεταξύ άλλων. Ο κ. Ρούσσος, από το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, ανέφερε ότι οι μόνες χώρες που βρίσκονται σχετικά κοντά στην Ευρώπη, και διαθέτουν αποθέματα «συγκρίσιμα με εκείνα της Ρωσίας», είναι το Ιράν και το Κατάρ.

Το Ιράν είναι η μόνη χώρα από την οποία θα μπορούσε να διέλθει αγωγός, μέσω της Τουρκίας, προς την Ευρώπη, κάτι που «θα ήταν φθηνότερο», εξηγεί ο κ. Ρούσσος. Ωστόσο, όπως λέει, το Ιράν βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε πόλεμο με τις ΗΠΑ.

Τέσσερις νέοι τερματικοί σταθμοί

Από το 2019, τα σχέδια της Ελλάδας περιλαμβάνουν την ανάπτυξη τριών επιπλέον FSRU: στην Κόρινθο, τον Βόλο και τη Θεσσαλονίκη, ενώ προβλέπεται και ένα ακόμη FSRU στη Θράκη, το οποίο θα λειτουργεί συμπληρωματικά με τον τερματικό σταθμό της Αλεξανδρούπολης.

Σε δηλώσεις του τον Φεβρουάριο, ο κ. Εξάρχου εκτίμησε ότι η ζήτηση κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου θα φτάσει τα 15 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως έως το 2027. Σε συνέντευξή του τον περασμένο μήνα, ανέφερε ότι η Ελλάδα διαθέτει σήμερα τη δυναμικότητα μεταφοράς έως και 4,5 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως.

Κατά πόσο χρειάζονται οι τέσσερις τερματικοί σταθμοί; Με βάση τα δημοσιευμένα Εθνικά Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) όλων των σχετιζόμενων χωρών, η έκθεση του Green Tank εξέτασε δύο σενάρια, μετά την επιβολή της απαγόρευσης του ρωσικού αερίου:

  • Να υπάρξει αυξημένη χρήση φυσικού αερίου από τις χώρες που συμμετέχουν στον Κάθετο Διάδρομο.
  • Να υπάρξει μειωμένη χρήση μέσα απ’ την απεξάρτηση των χωρών από το φυσικό αέριο.

Σύμφωνα με την έκθεση, τα στοιχεία είναι κατηγορηματικά. Αφενός, ακόμα και εάν όλες οι χώρες του Κάθετου Διαδρόμου επέλεγαν να καλύψουν το σύνολο των αναγκών τους με αμερικανικό LNG που διακινεί η Ελλάδα, συντελώντας σε ένα ανώτατο επίπεδο ζήτησης, ένας και μόνο επιπλέον τερματικός σταθμός θα αρκούσε για την κάλυψη των πρόσθετων αναγκών.

Αφετέρου, εάν οι χώρες του Κάθετου Διαδρόμου προχωρήσουν στην απεξάρτησή τους από το αέριο, όπως σχεδιάζουν, αφενός δεν υπάρχει ανάγκη για νέο τερματικό σταθμό. Πέρα από τα πρώτα χρόνια αυξημένης ζήτησης, λόγω της απαγόρευσης του ρωσικού αερίου, ο υπάρχων τερματικός στην Αλεξανδρούπολη θα άγγιζε συντελεστή χρησιμοποίησης «περίπου 75% ήδη από το 2030, ενώ θα έπαυε να είναι αναγκαίος έως το 2035».

Ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό;

Σημαντικά ελληνικά επιχειρηματικά συμφέροντα θα ελέγχουν και τους τέσσερις τερματικούς σταθμούς:

  • Στην Κόρινθο το έργο υλοποιεί η Motor Oil, συμφερόντων της οικογένειας Βαρδινογιάννη. Η έρευνα Who Owns the Media του Solomon εντόπισε συνολικά 155 εταιρείες συμφερόντων Βαρδινογιάννη ανά τον κόσμο, 68 εκ των οποίων στον τομέα της Ενέργειας (Motor Oil, Avin, Shell, κ.ο.κ.). Έως το τέλος του 2026 αναμένεται η επισημοποίηση της συμμετοχής του ομίλου Aktor στο έργο.
  • Στη Θεσσαλονίκη το έργο υλοποιεί η Elpedison, που ελέγχεται από τη HELLENiQ ENERGY (πρώην Ελληνικά Πετρέλαια). Πέραν των τριών διυλιστηρίων συμφερόντων της, η εταιρεία δραστηριοποιείται στην ηλεκτροπαραγωγή, τη διάθεση φυσικού αερίου, αλλά και την προμήθεια LNG.
  • Στον Βόλο το έργο υλοποιούσε η Mediterranean Gas, συμφερόντων της εφοπλιστικής οικογένειας Δράγνη. Η εταιρεία Goldenport Shipmanagement της οικογενείας είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου. Τον Ιούνιο του 2026, ύστερα από πολύχρονη κινητοποίηση κατοίκων, οργανώσεων, και ακτιβιστών, απορρίφθηκε η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του έργου. 
  • Στη Θράκη, όπως και στην Αλεξανδρούπολη, την επένδυση υλοποιεί η Gastrade, συμφερόντων του ισχυρού ομίλου Κοπελούζου. Ο όμιλος έχει έντονη παρουσία σε ενέργεια, σημαντικά έργα υποδομών, και real estate, ενώ συμμετέχει στη Fraport Greece, κοινοπραξία που διαχειρίζεται 14 περιφερειακά αεροδρόμια στην Ελλάδα. 

Ο κ. Μαντζάρης, από τo Green Tank, εξήγησε ότι, σύμφωνα με συντηρητικές εκτιμήσεις, το κόστος κατασκευής των τεσσάρων τερματικών σταθμών θα μπορούσε να ξεπεράσει το ένα δισ. ευρώ, ποσό στο οποίο δεν περιλαμβάνονται οι δαπάνες για την επέκταση των αγωγών, οι αναβαθμίσεις υποδομών, και άλλα έργα που θα μπορούσαν να ανεβάσουν το συνολικό κόστος έως και τα δύο δισ. ευρώ.

Από την ανάλυση των ποσών που έχουν αναφερθεί στον Τύπο προκύπτει πως το τελικό ποσό, για τους τερματικούς σταθμούς και μόνο, θα μπορούσε ακόμη και να ξεπεράσει το 1,5 δισ. ευρώ. 

Το ύψος της κρατικής χρηματοδότησης ή/και της χρηματοδότησης από την ΕΕ για τα έργα αυτά δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη. Χωρίς τέτοιες επιδοτήσεις, οι ειδικοί εκφράζουν σκεπτικισμό ως προς τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους.

Σύμφωνα με ανάλυση της Greenpeace Ελλάδας, η εγκατάσταση στην Αλεξανδρούπολη κατασκευάστηκε με τη συνδρομή περίπου 274 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια. Το συνολικό κόστος επένδυσης, σύμφωνα με τον Δημήτρη Κοπελούζο, επικεφαλής του Ομίλου Κοπελούζου, ανήλθε στα 490 εκατ. ευρώ.

Μια προηγούμενη αναβάθμιση του τερματικού σταθμού της Ρεβυθούσας, το 2007 και το 2018, κόστισε περίπου 91 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων σχεδόν 32 εκατ. ευρώ προήλθαν από πόρους της ΕΕ.

Ο κ. Κοπελούζος αναφέρει ότι ο νέος τερματικός σταθμός στη Θράκη, ουσιαστικά μια επέκταση αυτού της Αλεξανδρούπολης, θα κόστιζε 650 εκατ. ευρώ. 

Ωστόσο, θεωρείται απίθανο να εξασφαλίσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, δεδομένου ότι η ΕΕ δεν θεωρεί πλέον επιλέξιμα τα έργα ορυκτών καυσίμων (όπως το φυσικό αέριο), ενώ και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων δεν χορηγεί πλέον δάνεια για τέτοιου είδους έργα.

Ο Κωστής Σιφναίος, Διευθύνων Σύμβουλος της Gastrade, της εταιρείας που ελέγχει το έργο, δήλωσε ότι, για την επένδυση στη Θράκη, επιδιώκονται «μακροπρόθεσμες συμφωνίες δέσμευσης δυναμικότητας», καθώς «η οικονομική βιωσιμότητα εξαρτάται από την ύπαρξη μακροχρόνιων συμβολαίων».

Σε συνάντηση με δημοσιογράφους τον Δεκέμβριο του 2025, ο κ. Κοπελούζος δήλωσε: «Εμείς γνωρίζουμε ότι το δεύτερο FSRU θα είναι ένα έργο χαμηλής απόδοσης».

«Όποιος φτιάξει το δεύτερο FSRU θα είναι ευεργέτης για τη χώρα. Αν κάποιος φτιάξει και τρίτο, θα είναι κατεστραμμένος ευεργέτης», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παρόμοια είναι η κατάσταση και στην Κόρινθο: σύμφωνα με τη Motor Oil, η οποία αναπτύσσει το έργο, η βιωσιμότητα και η ανταγωνιστικότητα της μονάδας είναι αδύνατες χωρίς «κρατική ενίσχυση». Ο κ. Ρούσσος δήλωσε στο Solomon και στο BIRN: «Στην Ελλάδα, οι εταιρείες έχουν μάθει να μην πληρώνουν για τίποτα».

«Το πραγματικό κεφάλαιο που επενδύουν οι ίδιες οι εταιρείες είναι εξαιρετικά μικρό», σημείωσε. «Αυτό δεν αποτελεί φαινόμενο που συναντάται μόνο στην Ελλάδα, αλλά στη χώρα μας έχει πραγματικά παρατραβήξει».

Ασαφές το κόστος του έργου

Παραμένει ασαφές πόσο θα κοστίσει η επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου και πώς θα χρηματοδοτηθεί, ωστόσο οι προϋπολογισμοί για έργα υποδομής τείνουν να διογκώνονται υπερβολικά.

Η Raluca Petru, ειδική σε θέματα φυσικού αερίου στο ερευνητικό δίκτυο Bankwatch, αναφερόμενη σε δημόσια έγγραφα και στοιχεία που αποκτήθηκαν μέσω αιτήματος πρόσβασης σε δημόσια έγγραφα (FOI), είπε στο Solomon και στο BIRN ότι στη Ρουμανία η Transgaz, ο εθνικός διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς φυσικού αερίου, είχε αρχικά εκτιμήσει την απαιτούμενη επένδυση για τμήμα της υποδομής του Κάθετου Διαδρόμου σε 25 εκατ. ευρώ· τελικά, ζήτησε 100 εκ. ευρώ από δημόσιους πόρους.

Τα έγγραφα, που η Petru μοιράστηκε μαζί μας, δείχνουν ότι η εταιρεία προσπάθησε να εξασφαλίσει χρηματοδότηση από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού της ΕΕ — το οποίο δημιουργήθηκε για να βοηθήσει τα κράτη-μέλη με μικρότερους προϋπολογισμούς να επιτύχουν τους στόχους τους. Σύμφωνα με την αξιολόγηση του Ταμείου Εκσυγχρονισμού, που δημοσιεύθηκε το 2026, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων απέρριψε τελικά το αίτημα, καθώς δεν πληρούσε τις απαιτήσεις για τη μείωση των εκπομπών.

Σε απάντηση της, η ελληνική εταιρεία ΔΕΣΦΑ ανέφερε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη αξιολόγηση των «υφιστάμενων σημείων συμφόρησης» και των «δυνητικών επενδύσεων», με τα αποτελέσματα να αναμένονται έως το τέλος του τρέχοντος έτους.

«Ο Κάθετος Διάδρομος αφορά, κατά κύριο λόγο, την καλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, η οποία θα συμπληρώνεται από στοχευμένες επενδύσεις εκεί όπου απαιτείται πρόσθετη δυναμικότητα», δήλωσε ο διαχειριστής του συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου στην Ελλάδα. 

Η ΔΕΣΦΑ τόνισε ότι θα αξιολογήσει τυχόν πρόσθετες επενδύσεις με βάση την ασφάλεια εφοδιασμού, την ανθεκτικότητα του συστήματος, τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς, την οικονομική βιωσιμότητα και την αναμενόμενη ζήτηση, ενώ η ανάκτηση του κόστους θα πραγματοποιείται μέσω του ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου.

«Προτεραιότητά μας είναι να διασφαλίσουμε την αποδοτική ανάπτυξη των υποδομών, αποφεύγοντας παράλληλα περιττές επενδύσεις και περιορίζοντας το πρόσθετο κόστος για τους χρήστες του συστήματος».

Όσον αφορά τη μείωση του κόστους μεταφοράς στον Κάθετο Διάδρομο, η ΔΕΣΦΑ επισήμανε ότι απαιτείται «βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς» καθώς και πιο αποδοτική χρήση των «υφιστάμενων υποδομών».

«Παρόλο που το συνολικό κόστος μεταφοράς εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των τιμολογίων στις συμμετέχουσες χώρες, οι προσαρμογές αυτές αποτελούν σημαντικό βήμα προς τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του Διαδρόμου», ανέφερε.

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δήλωσε ότι δεν έχει επαρκή χρόνο για να απαντήσει στις ερωτήσεις μας, ενώ ούτε o Aktor ούτε η ΔΕΠΑ ανταποκρίθηκαν σε αίτημά μας για σχολιασμό.

Με ιδιωτικό τζετ του Εξάρχου στο Νταβός

Ο Aktor ήταν κυρίως γνωστός ως κατασκευαστικός όμιλος, αλλά το 2025 επεκτάθηκε στον ενεργειακό τομέα με την ίδρυση της Atlantic SEE LNG Trade S.A.

Η αμερικανική εφημερίδα Wall Street Journal ανέφερε ότι η Γκίλφοϊλ «συνέβαλε στο να πειστούν έξι χώρες» να εκφράσουν εγγράφως την πρόθεσή τους να προμηθευτούν αμερικανικό LNG μέσω της εταιρείας.

Στο ρεπορτάζ, αναφέρονται ονομαστικά τρεις: η Αλβανία, η Ρουμανία και η Ουκρανία.

Δημοσίευμα της Wall Street Journal ανέφερε πως η Γκίλφοϊλ είχε ταξιδέψει στο Νταβός με το ιδιωτικό αεροπλάνο του Εξάρχου, ενώ σε συναντήσεις της με στελέχη της ελληνικής κυβέρνησης τη συνόδευε ο ελληνοαμερικανός επιχειρηματίας, Χρήστος Μαραφάτσος, που παρείχε υπηρεσίες λόμπινγκ για τον Aktor.

Την ημέρα της παραίτησης Γκίλφοϊλ, ο κ. Εξάρχου εξέδωσε ανακοίνωση υπογραμμίζοντας πως η εταιρεία του «επιθυμεί να αναγνωρίσει επισήμως και να εξάρει τη σημαντική συμβολή της Πρέσβεως Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην προώθηση του έργου του Κάθετου Διαδρόμου».

Ο ίδιος ο κ. Εξάρχου έδωσε δική του, πυκνή συνέντευξη, στο Πρώτο Θέμα. Ο επιχειρηματίας δεν διέψευσε ότι η Γκίλφοϊλ ταξίδεψε με το ιδιωτικό του τζετ, αλλά υποστήριξε ότι τηρήθηκαν όλες οι απαιτούμενες διαδικασίες. Ανέφερε, επίσης, ότι ο Aktor δεν ήταν ο μόνος πελάτης του Μαραφάτσου.

Καθ’ όλο το διάστημα της παρουσίας της στην Ελλάδα, η Γκιλφόιλ καταγράφεται να ταξιδεύει στις χώρες της ευρύτερης περιοχής, προκειμένου να προωθήσει τη διακίνηση αμερικανικού LNG. Το ίδιο διάστημα, ο κ. Εξάρχου εμφανίζεται να βρήκε στην Αλβανία και τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη αγορά για το αμερικανικό LNG που εμπορεύεται.

Εκτός Αλβανία, Ρουμανία, Ουκρανία

Στις 28 Απριλίου 2026, η Aktor LNG USA, θυγατρική του ομίλου Aktor, υπέγραψε μια εμπορική συμφωνία διάρκειας 20 ετών με την αλβανική κρατική εταιρεία αερίου ALBGAZ για την πώληση αμερικανικού LNG στην Αλβανία. Το σύνολο των εκτιμώμενων εσόδων για την πλήρη περίοδο αγγίζει τα 6 δισ. ευρώ.

Μία ημέρα αργότερα, η θυγατρική υπέγραψε συμφωνία 20ετούς διάρκειας με την ALUMINIJ INDUSTRIES (με έδρα τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη) και τη μητρική της εταιρεία, M.T. Abraham, για την προμήθεια 0,5 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων (BCM) ετησίως, με έναρξη το 2030. Τα έσοδα για την ίδια περίοδο εκτιμώνται σε 3 δισ. ευρώ.

Στη συνέντευξή του στο Πρώτο Θέμα, ο κ. Εξάρχου επισήμανε ότι η ποσότητα LNG, την οποία η εταιρεία του έχει συμφωνήσει να αγοράσει από τη Venture Global για την περίοδο 2030-2050, καλύπτεται από τις συμφωνίες με την Αλβανία και τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη.

Παράλληλα, η Aktor LNG USA υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας για την ανάπτυξη, κατασκευή και λειτουργία ενός σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμο το φυσικό αέριο, ισχύος περίπου 380 MW, στην Αλβανία. Επιπλέον, πέτυχε συμφωνία επίσης για μελλοντική συνεργασία για την ανάπτυξη, την κατασκευή και τη λειτουργία ενός σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμο το φυσικό αέριο, στο Μόσταρ της Βοσνίας.

Το 2025, η Atlantic SEE LNG Trade S.A., συμφερόντων Εξάρχου, υπέγραψε δύο ακόμη εκδηλώσεις αμοιβαίου ενδιαφέροντος, με έναρξη την 1η Ιανουαρίου 2030. Η πρώτη ήταν με την κρατική ουκρανική εταιρεία Naftogaz, που εκδήλωσε ενδιαφέρον για αγορά LNG έως 0,7 εκατ. τόνους ετησίως.

Η δεύτερη ήταν με την ρουμάνικη Nova Power & Gas και την κρατική ρουμάνικη εταιρεία Transgaz, οι οποίες εκδήλωσαν ενδιαφέρον για αγορά LNG έως 1,4 εκατ. τόνους ετησίως.

Ο κ. Εξάρχου υποστηρίζει ότι «οι μακροπρόθεσμες συμφωνίες αποτελούν το κλειδί για τη διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού και της σταθερότητας των τιμών». Στην ετήσια έκθεση του 2025, ο Aktor αναφέρει την επίτευξη της πρώτης συμφωνίας για πώληση LNG στην Ουκρανία, το οποίο η εταιρεία θα προμηθευτεί από την αμερικανική BP και θα διαθέσει στην ουκρανική κρατική εταιρεία Naftogaz. Αλλά δεν αναφέρεται το μέγεθος της συμφωνίας.

Η Ουκρανία εμφανίζεται να επανεξέτασε τον σχεδιασμό της. Η κρατική Naftogaz δήλωσε στη Wall Street Journal ότι έχει διακόψει τις διαπραγματεύσεις. Σε πρόσφατη δημοπρασία του ελληνικού ΔΕΣΦΑ, που ανακοινώνει τα διαθέσιμα φορτία φυσικού αερίου και άλλες χώρες υποβάλλουν τις προσφορές τους, η Ουκρανία δεν εκδήλωσε κανένα ενδιαφέρον για την προμήθεια αμερικανικού LNG μέσω Ελλάδας.

Όσον αφορά την Αλβανία, το υπουργείο Ενέργειας της χώρας δήλωσε ότι δεν είναι απολύτως πεπεισμένο πως μια τέτοια συμφωνία θα ήταν οικονομικά βιώσιμη, και αναμένει μια ολοκληρωμένη μελέτη σκοπιμότητας. Από πλευράς του, κατά τη διάρκεια της δικής του συνέντευξης, ο κ. Εξάρχου υποστήριξε ότι πρόκειται για «τελειωμένη συμφωνία, χωρίς όρους».

Όσον αφορά τη Ρουμανία, το Μνημόνιο Συνεννόησης (Memorandum of Understanding, MoU) με τη κρατική Transgaz (κρατικός διαχειριστής) έχει λήξει, ενώ η κρατική Romgaz (εταιρεία παραγωγής φυσικού αερίου) φέρεται να απέρριψε πρόταση της Atlantic SEE LNG Trade για την προμήθεια αμερικανικού LNG με διάρκεια 20 ετών, καθώς εντόπισε πιθανές ετήσιες ζημίες ύψους 50 έως 310 εκατ. ευρώ.

Κατά τη διάρκεια του ίδιου ενεργειακού συνεδρίου που παρακολουθήσαμε, ο Γιώργος Πολυχρονίου, σύμβουλος διοίκησης στη ΔΕΠΑ, σημείωσε ότι η Ρουμανία εργάζεται για την αξιοποίηση δικού της κοιτάσματος εντός του 2027, με το οποίο θα μπορεί να καλυφθεί περίπου το μισό του κενού που θα προκύψει από την απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου.

ΕΕ: Επαρκείς οι υποδομές φυσικού αερίου

Αξιωματούχος της ΕΕ, που μίλησε στo Solomon και στο BIRN υπό τον όρο της ανωνυμίας, αναγνώρισε τον «σημαντικό ρόλο» που διαδραματίζει το αμερικανικό LNG για την σταδιακή απεξάρτηση της ΕΕ από το ρωσικό αέριο.

Η ίδια πηγή ανέφερε ότι, ενώ η ΕΕ «παρακολουθεί στενά» τον Κάθετο Διάδρομο, η τρέχουσα προτεραιότητά της είναι «να μεγιστοποιήσει την αποδοτική χρήση των υποδομών που ήδη υπάρχουν». Η υποδομή μεταφοράς φυσικού αερίου της ΕΕ «είναι επαρκώς ανεπτυγμένη, καλά διασυνδεδεμένη και ευέλικτη», ώστε να επιτρέπει στα κράτη-μέλη της να έχουν πρόσβαση σε LNG και εισαγωγές φυσικού αερίου από ποικίλες πηγές.

Το IEEFA, που καταγράφει τα ενεργειακά δεδομένα παγκοσμίως, εκτιμά ότι η Ευρώπη θα αυξήσει τη δυναμικότητα εισαγωγής LNG κατά 6% το 2026, με τη συνολική αύξηση της δυναμικότητας εισαγωγής LNG απο το 2023 έως το 2025 να φτάνει το 24%.

Ωστόσο, το IEEFA επισημαίνει ότι η Ευρώπη «έχει αντικαταστήσει την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο που μεταφέρεται μέσω αγωγών με την έκθεση στο LNG, η τιμή του οποίου καθορίζεται από τις ασταθείς παγκόσμιες αγορές».

Από την άλλη, η ζήτηση για φυσικό αέριο μειώνεται.

Εάν η Ευρώπη συνεχίσει τις προσπάθειές της για περιορισμό της κατανάλωσης φυσικού αερίου, το IEEFA προβλέπει ότι «η ικανότητα εισαγωγής LNG το 2030 θα μπορούσε να υπερβαίνει τη συνολική ζήτηση φυσικού αερίου και να ανέρχεται στο τριπλάσιο της ζήτησης για LNG».

«Πολιτικό και όχι οικονομικό το όφελος»

Ακόμη και το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα της Ελλάδας θέτει ως στόχο την κάλυψη άνω του 90% της εγχώριας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έως το 2035.

Γιατί, λοιπόν, αυτή η έντονη στροφή στο αμερικανικό LNG; Το 2024, δημοσίευμα των New York Times χαρακτήριζε το κύριο όφελος για την Ελλάδα ως «πολιτικό, όχι οικονομικό».

«Η Ελλάδα τοποθετείται ως κεντρικός παράγοντας για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη στρατηγική της Δύσης για την απομόνωση της Ρωσίας», έγραψε η εφημερίδα. Αλλά τα «πραγματικά χρήματα» από την επένδυση της Ελλάδας στο LNG, ανέφεραν οι NYT, «θα κερδίσουν οι αμερικανικές εταιρείες φυσικού αερίου».

«Από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οι ΗΠΑ έχουν υπερδιπλασιάσει τις εξαγωγές LNG προς την Ευρώπη, φτάνοντας σε εμπορική αξία σχεδόν τα 100 δισ. δολάρια», συμπλήρωσαν μεταξύ άλλων.

Το δημοσίευμα ανέφερε πως τον Κάθετο Διάδρομο είχε προωθήσει ενεργά και ο Τζέφρι Πάιατ, αμερικανός πρέσβης στην Ελλάδα από το 2016 έως το 2022, παρουσιάζοντάς τον να ασκεί αντιστοίχως πίεση στην Βουλγαρία, τη Σερβία, και τη Βόρεια Μακεδονία για να ενταχθούν σε αυτόν. 

Αναλυτές είπαν στο Solomon και το BIRN πως εκτιμούν, επίσης, ότι η ενεργειακή πολιτική της Ελλάδας καθοδηγείται από την αποφασιστικότητα να ευθυγραμμιστεί στενότερα με εκείνη των ΗΠΑ.

«Θέλουμε να είμαστε το “καλό παιδί” για τις ΗΠΑ και να ευθυγραμμιστούμε με τις αμερικανικές πολιτικές στην περιοχή», δήλωσε ο Ρούσσος. «Ο λόγος είναι προφανής: πιστεύουμε ότι, από γεωπολιτική άποψη, διαδραματίζουμε έναν ρόλο που, σε κάποιο βαθμό, θα ενισχύσει τη σημασία της χώρας».

Και πρόσθεσε: «Δεν επιθυμούμε να θέσουμε το ζήτημα οποιασδήποτε ανταπόδοσης. Δε λαμβάνουμε δικαιώματα εκμετάλλευσης, ούτε εισπράττουμε τέλη διαμετακόμισης».

Τα ελληνικά ΜΜΕ του Εξάρχου

Το πρωί της 16ης Οκτωβρίου 2026, τρεις ημέρες μετά την παραίτηση της αμερικανίδας πρέσβειρας, ο γραμματέας της Πολιτικής Επιτροπής της Νέας Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, βρισκόταν στο πλατώ του τηλεοπτικού σταθμού Action24. 

Εκεί, ο κ. Κυρανάκης συνέδεσε τον Κάθετο Διάδρομο με την «ενεργειακή ασφάλεια» της χώρας, επισημαίνοντας πως είναι «ένα εθνικής σημασίας έργο, πάνω από πρόσωπα και κυβερνήσεις».

Βρισκόταν σε φιλόξενο έδαφος. Το Action24 ανήκει στον Αλέξανδρο Εξάρχου, που χαρακτηρίζει επίσης «εθνικό ζήτημα» τον Κάθετο Διάδρομο.

Το 2024, στο πλαίσιο της διετούς έρευνας Who Owns the Media, το Solomon κατέγραψε την πολυσχιδή επιχειρηματική δραστηριότητα του Αλέξανδρου Εξάρχου, από κοινού με τους επιχειρηματίες Μπάκο και Καϋμενάκη. Καταγράψαμε πάνω από 100 επιχειρήσεις στις οποίες συμμετέχει σε όλο τον κόσμο, στη ναυτιλία, τον κατασκευαστικό κλάδο (Aktor, Intrakat), την ενέργεια (διυλιστήριο στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Volton στην Ελλάδα), τον τραπεζικό τομέα (τότε Attika Bank, πλέον Credia Bank) και τα Μέσα Ενημέρωσης, όπου πέραν του τηλεοπτικού σταθμού Action 24 και των ιστοσελίδων flash.gr και athletiko.gr, πλέον ελέγχει και το iefimerida.gr.

Το Action24 έκανε λόγο για «Σαφές μήνυμα Εξάρχου». Το flash.gr είχε τίτλο: «Αλέξανδρος Εξάρχου: Όλη η αλήθεια για τον Κάθετο Διάδρομο, τις ΗΠΑ, τη Γκίλφοϊλ και τον Μαραφάτσο».

LNG: Χειρότερο και από τον άνθρακα

Πέρα από τα οικονομικά ζητήματα για τον Κάθετο Διάδρομο, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας.

Πρόσφατα, η ελληνική κυβέρνηση, μέσω της HELLENiQ ENERGY (πρώην Ελληνικά Πετρέλαια), υπέγραψε μια σειρά συμφωνιών με τους αμερικανικούς πετρελαϊκούς κολοσσούς Chevron και ExxonMobil για την εξερεύνηση υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου, στο βορειοδυτικό Ιόνιο, καθώς και στο νότιο Ιόνιο.

«Πιστεύουμε ακράδαντα στον Κάθετο Διάδρομο ως εναλλακτική λύση έναντι του ρωσικού φυσικού αερίου», δήλωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε μία από τις τελετές υπογραφής, τον Φεβρουάριο του 2026. «Θέλουμε επίσης να παράγουμε το δικό μας φυσικό αέριο», πρόσθεσε. «Η Ευρώπη το χρειάζεται και εμείς θέλουμε να το προμηθεύσουμε». 

Ο κ. Στεργίου, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, δήλωσε ότι η χορήγηση αδειών για την εξόρυξη υδρογονανθράκων αποτελεί «εγκληματική πράξη για το περιβάλλον, για τις μελλοντικές γενιές, αλλά και για τη Μεσόγειο».

Τον Οκτώβριο του 2024, έρευνα του αμερικανικού πανεπιστημίου Κορνέλ διαπίστωσε πως, σε ορίζοντα 20ετίας, το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του LNG είναι κατά 33% χειρότερο από του άνθρακα, όταν συνυπολογίζονται η επεξεργασία και η μεταφορά (εδώ η έρευνα και εδώ μια παρουσίασή της).

Καθ’ όλη την διαδικασία —από την εξόρυξη έως τις διαδικασίες υγροποίησης, τη μεταφορά με δεξαμενόπλοια, και την αεριοποίηση στους τερματικούς σταθμούς υποδοχής— εντοπίζονται εκτεταμένες διαρροές μεθανίου.

Το μεθάνιο είναι περισσότερο από 80 φορές πιο επιβλαβές για την ατμόσφαιρα από το διοξείδιο του άνθρακα.

Στο άρμα του λόμπι της ενέργειας

Στις 22 Οκτωβρίου 2026, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε την αναβολή της επιβολής του Κανονισμού της ΕΕ για το Μεθάνιο έως το 2030. Ο κλιματικός νόμος της ΕΕ θα υποχρέωνε τις εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου να βελτιώσουν τις υποδομές τους, να καταγράφουν τις εκπομπές μεθανίου, και να αντιμετωπίσουν τις διαρροές.

Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα και ακροδεξιά συγκέντρωσαν 341 ψήφους για την υπερψήφιση της αναβολής εφαρμογής του Κανονισμού, έναντι 225 ψήφων κατά. Υπέρ της αναβολής ψήφισαν οι ευρωβουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, Φρέντι Μπελέρης, Εμμανουήλ Κεφαλογιάννης, και Δημήτρης Τσιόδρας, καθώς και ο ευρωβουλευτής της Ελληνικής Λύσης, Εμμανουήλ Φράγκος.

Όπως ανέφερε το Politico, η ψήφιση ήρθε «μετά από μια πολύμηνη εκστρατεία πίεσης από εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου». Έκθεση κατέγραψε περίπου μια συνάντηση για κάθε (εργάσιμη) ημέρα, επί 4,5 χρόνια, ανάμεσα σε στελέχη της Κομισιόν και των πετρελαϊκών εταιρειών.

Αμέσως πριν την ψήφιση, ο αμερικανικός κολοσσός ExxonMobil πλήρωσε 31.500 δολάρια για τη δημοσίευση ενός και μόνο άρθρου «γνώμης» κατά της επιβολής των περιορισμών στο Politico.

More to read

Στήριξε την ανεξάρτητη δημοσιογραφία!

Για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε να ελέγχουμε την εξουσία και να ασκούμε πίεση, χρειαζόμαστε τη βοήθειά σας.