Last in line

ΕΝΑ PUBLICATION ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
«Μαμά, τι είναι οι Αλβανοί;»

«Μαμά, τι είναι οι Αλβανοί;»

Ο Μάριος και η Μιρέλα έφτασαν στην Ελλάδα πριν 24 χρόνια. Τα παιδιά τους γεννήθηκαν εδώ, κι εκείνοι καλλιεργούν το σκόρδο που κάνει γνωστό στο εξωτερικό τον Πλατύκαμπο Λάρισας. Αλλά ακόμα περιμένουν την ελληνική ιθαγένεια.

«Στην Τουρκία βρεθήκαμε 40 άτομα σε ένα μικρό κλειστό φορτηγό»

«Στην Τουρκία βρεθήκαμε 40 άτομα σε ένα μικρό κλειστό φορτηγό»

Συναντήσαμε τον Ραζ το απόγευμα της Κυριακής 21 Ιανουαρίου 2020 στο χώρο του We Need Books στην Κυψέλη στην Αθήνα. Είχε πάει να κανονίσει τα μαθήματα Ελληνικών, που σκόπευε να ξεκινήσει. «Με το ζόρι. Για τα χαρτιά μου, για τις εξετάσεις. Για να φέρω τη γυναίκα μου», μου είπε σε καλά Ελληνικά.

Τα ταντούρ της Μόριας

Τα ταντούρ της Μόριας

Οι αφγανικοί ξυλόφουρνοι της Μόριας αποτελούν ένα δείγμα της προσπάθειας των ανθρώπων να αντισταθούν σε ένα καθεστώς εγκλωβισμού που επιβάλλει την εξαθλίωση ως κανονικότητα.

Η «αυτοδίδακτη» Υπηρεσία Ασύλου

Η «αυτοδίδακτη» Υπηρεσία Ασύλου

Περιμένοντας ακόμα και μήνες την εξέταση του αιτήματός τους, πολλοί αιτούντες άσυλο έχουν αρνητική εμπειρία από την ελληνική Υπηρεσία Ασύλου. Υπάρχει όμως και η πλευρά των εργαζομένων που επιχειρεί με κάθε διαθέσιμο μέσο να ξεπεράσει τις αντιξοότητες που είναι πολλαπλάσιες αυτών που φαίνονται.

Το χρονικό δεκάδων προαναγγελθέντων θανάτων

Το χρονικό δεκάδων προαναγγελθέντων θανάτων

Το Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης της Μόριας έχει γίνει παγκοσμίως γνωστό για τις συνθήκες διαβίωσης των αιτούντων άσυλο. Εντάσεις που αποβαίνουν θανατηφόρες δεν προκαλούν καμία εντύπωση σε όσους ξέρουν από μέσα το αφιλόξενο περιβάλλον του camp. Όμως οι διαμένοντες ζητούν επίμονα περισσότερη ασφάλεια.

Πώς το «προσφυγικό» έγινε «μεταναστευτικό»

Πώς το «προσφυγικό» έγινε «μεταναστευτικό»

Με την ανάληψη της εξουσίας τον Ιούλιο, η νέα κυβέρνηση άλλαξε πλήρως τον λόγο πάνω στο προσφυγικό και η πλειοψηφία των Μέσων ακολούθησε. Κάναμε fact-checking σε όσα έχουν αναφερθεί έως σήμερα, για να δούμε τι πραγματικά ισχύει.

Hamid: Ένας δεξιοτέχνης κατασκευαστής χαλιών από το Ιράν στην Αθήνα

Hamid: Ένας δεξιοτέχνης κατασκευαστής χαλιών από το Ιράν στην Αθήνα

Δούλευε σε καταστήματα χαλιών και σχεδίαζε να ανοίξει την δική του επιχείρηση στο Λονδίνο, αξιοποιώντας τις διασυνδέσεις που είχε στην Κωνσταντινούπολη. Ωστόσο η ζωή επιφύλασσε ένα διαφορετικό μονοπάτι για εκείνον.

Περισσότεροι από 75.000 αιτούντες άσυλο έφτασαν στην Ελλάδα μόνο το 2019, είτε διασχίζοντας τα βόρεια σύνορα με την Τουρκία μέσω του Έβρου είτε περνώντας με βάρκες από τις ακτές της γείτονος, καταλήγοντας σε κάποιο από τα νησιά του Αιγαίου.

Περίπου 40% εξ αυτών είναι άνδρες.

Σε καιρούς «κρίσης», η «ευαλωτότητα» αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα για την διαχείριση και προτεραιοποίηση των αναγκών των αιτούντων άσυλο και των νέων αφίξεων. Σύμφωνα με την επιταγή «πρώτα οι περισσότερο ευάλωτοι», οι ανάγκες των γυναικών και παιδιών προσφύγων, σωστά, αναδεικνύονται και ικανοποιούνται -σε κάποιο βαθμό- από την ανθρωπιστική βοήθεια και τους κρατικούς παράγοντες. Η διαφοροποίηση ανάμεσα σε ευάλωτες και μη ευάλωτες ομάδες, ωστόσο, όπως επίσης το «ηθικό» δίλημμα που προκύπτει ως προς το ποιος δικαιούται βοήθεια ή όχι, δημιουργούν νέες ευαλωτότητες και επιτρέπουν την ανάδυση ομάδων από τον ευρύτερο προσφυγικό πληθυσμό τις ανάγκες των οποίων παραγνωρίζουμε και αδυνατούμε να κατανοήσουμε επαρκώς.

Έχοντας ως αφετηρία την ανθρωπιστική και πολιτική κρίση που ξεκίνησε το 2015 για τους πρόσφυγες, τους αιτούντες άσυλο και τους μετανάστες στην Ελλάδα, αλλά λαμβάνοντας υπόψη και τις δεκαετίες που προηγήθηκαν, κατά τις οποίες η Ελλάδα αποτελούσε ήδη χώρα υποδοχής μεταναστευτικών πληθυσμών, σκοπό έχουμε να διερευνήσουμε και να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε τις υπάρχουσες προκλήσεις που αντιμετωπίζει μια λιγότερο ορατή κατηγορία του προσφυγικού και μεταναστευτικού πληθυσμού: αυτή των νέων ανδρών προσφύγων.

    • Τι επιφυλάσσει η ζωή για έναν νέο άνδρα αιτούντα άσυλο εγκλωβισμένο για μήνες σε ένα από τα νησιά του Αιγαίου, που έχει μάθει να ακούει διαρκώς την λέξη «περίμενε», ενώ προσπαθεί να διασφαλίσει την επιβίωσή του;
    • Πώς λειτουργούν τα κυκλώματα των διακινητών; Ποιοι είναι οι περίφημοι κατσακμπάρ/νταρ αλ και πώς λειτουργεί στην πραγματικότητα η αμοιβή για τις υπηρεσίες τους;
    • Ποιες στρατηγικές αξιοποιούν στην καθημερινότητά τους οι νέοι άνδρες, που συχνά βρίσκονται εκτός του ραντάρ και δίχως έγγραφα;
    • Πώς είναι να ζεις σε ένα μασαφάρχανα, ένα διαμέρισμα που μοιράζεσαι με έως και 20 ακόμη άλλους άνδρες για άγνωστο χρονικό διάστημα;
    • Τι είδους κοινωνικές και συναισθηματικές σχέσεις διαμορφώνουν και ποιες είναι οι επιπτώσεις της μακροχρόνιας περιθωριοποίησής τους;
    • Πώς μπορεί η έλλειψη νομικού στάτους και απαραίτητων εγγράφων να οδηγήσει στην εργασιακή εκμετάλλευση, έως και σε ακραίες μορφές βίας και κακομεταχείρισης;

Αυτά είναι μόνο μερικά από τα ερωτήματα που θα προσπαθήσουμε να διερευνήσουμε μέσα από αυτή την Έκδοση.

Το “Last in line” επιχειρεί να φέρει στο προσκήνιο τη δημογραφική κατηγορία των νέων ανδρών προσφύγων –μια κατηγορία που, παρότι οργανισμοί με δράση στο πεδίο αναγνωρίζουν τις ιδιαίτερες ανάγκες της και ειδικοί από τον χώρο της υγείας επισημαίνουν τις σημαντικές ψυχικές διαταραχές που αντιμετωπίζει σημαντικό ποσοστό της, ως αποτέλεσμα διαρκούς αποκλεισμού, εξακολουθεί να αφήνεται στην άκρη αδυνατώντας πολλές φορές να εξασφαλίσει και να διεκδικήσει τα βασικά.

Για αυτή την Έκδοση συνδυάζουμε την επιτόπια έρευνα, τόσο στην ενδοχώρα, όσο και στα νησιά του Αιγαίου, με την παραγωγή και δημοσίευση πλούσιου οπτικοακουστικού υλικού, την ανάλυση και οπτικοποίηση δεδομένων, τις ιστορίες και πορτρέτα ανδρών, σκίτσα και podcast.

Σε ένα συχνά ανταγωνιστικό και εσωστρεφές μιντιακό και ακαδημαϊκό περιβάλλον, πιστεύουμε πως μόνο συνεργατικές μορφές έρευνας και διεπιστημονικές προσεγγίσεις μπορούν να ανταποκριθούν στις προκλήσεις που η κοινωνία μας αντιμετωπίζει σήμερα. Επιχειρούμε να θολώσουμε τα διαχωριστικά όρια ανάμεσα σε πεδία που εμφανίζονται να μην έχουν πολλά κοινά μεταξύ τους και να επωφεληθούμε συνολικά από τις γνώσεις και τις διαδικασίες αυτών.

Κατά τους επόμενους μήνες το σύνολο του περιεχομένου, που θα δημοσιευθεί σε Ελληνικά και Αγγλικά, θα είναι το αποτέλεσμα της συνεργασίας μιας έμπειρης ομάδας που αποτελείται από δημοσιογράφους, φωτορεπόρτερ, ανθρωπολόγους, καλλιτέχνες, κινηματογραφιστές, μεταφραστές, κ.ο.κ.

Για αυτή την Έκδοση σαλπάρουμε δίχως ειδικούς. Αφετηρία μας αποτελεί η κοινή παραδοχή ότι το αμοιβαίο ενδιαφέρον μας για το θέμα και η συνεργασία θα μας βοηθήσουν να φωτίσουμε πτυχές που διαφορετικά δεν λαμβάνονται υπόψη· πτυχές που, ωστόσο, δεν προτείνουν την “απάντηση” στο ερώτημα που θέτουμε, αλλά την δυνατότητα να τεθούν νέες ερωτήματα και προβληματισμοί.

Ο κυρίαρχος λόγος για τους άνδρες πρόσφυγες, που αναπαράγεται από τα Μέσα, συχνά ενισχύει αρνητικά αφηγήματα που τους αναπαριστούν ως ένα είδος εσωτερικής απειλής για το κράτος και την κοινωνία, η οποία θα πρέπει να απομακρυνθεί. Από την άλλη, οι απεικονίσεις των συμπαθούντων τείνουν να αισθητικοποιούν την κατάσταση σε τέτοιο βαθμό ώστε το σύνολο του προσφυγικού πληθυσμού να παρουσιάζεται ως μέρος μιας ανήμπορης ανθρωπότητας.

Μέρος αυτής της Έκδοσης φιλοδοξεί να διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο αυτές οι αναπαραστάσεις επηρεάζουν την πραγματικότητά των ανδρών προσφύγων, καθώς επίσης να θέσει υπό αμφισβήτηση τις κυρίαρχες αφηγήσεις που αφορούν το σύνολο του προσφυγικού πληθυσμού.

Με το “Last in line” δεν επιχειρούμε να συγκρίνουμε και να αντιπαραθέσουμε τις ανάγκες των αγοριών και ανδρών προσφύγων με αυτές των προσφυγισσών γυναικών και κοριτσιών. Αντίθετα, μέσα σε ένα πλαίσιο όπου η διαχείριση του προσφυγικού συνεχώς αποτυγχάνει και όπου οι συνθήκες καθίστανται ολοένα και πιο επιβλαβείς για το σύνολο του πληθυσμού θέτοντας καθημερινά χιλιάδες ζωές σε κίνδυνο, θεωρούμε ότι η αδυναμία κατανόησης και ανάδειξης των προβλημάτων της μιας ομάδας μπορεί να έχει σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις για την άλλη.

Ως εκ τούτου, στην προσπάθεια να σκιαγραφήσουμε την κατάσταση που βιώνουν οι νέοι άνδρες πρόσφυγες, αναγνωρίζουμε τις πολυπλοκότητες και τις εμπλοκές μεταξύ των διαφορετικών ομάδων των ανθρώπων που διασχίζουν σύνορα καθώς και των επίσημων, ανθρωπιστικών και άλλων παραγόντων. Οι ιστορίες που παρουσιάζουμε εδώ είναι ιστορίες που προκύπτουν από τις συναντήσεις αυτές και προτείνουν μία σύνθετη πραγματικότητα.

Προκειμένου να προσεγγίσουμε συνολικά το θέμα της έρευνάς μας, λαμβάνουμε υπόψιν όλους τους διαφορετικούς παράγοντες από τους οποίους η ιστορία αποτελείται – από το προσωπικό διεθνών οργανισμών και μη κυβερνητικών οργανώσεων, μέχρι τους κυβερνητικούς παράγοντες και τους κρατικούς αξιωματούχους, έως ανθρώπους του πεδίου και ακαδημαϊκούς.

Πάνω απ’ όλα όμως, συνομιλούμε με τους πρωταγωνιστές αυτής της πραγματικότητας: τους ανθρώπους, που είτε έφτασαν στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια είτε έχουν ζήσει εδώ για καιρό, βιώνουν τις επιπτώσεις ενός συστήματος που τους τοποθετεί πάντοτε τελευταίους στην ουρά.

Get access to more!

Join our mailing list and let us show you what we're working on. Take part in the discussion with our writers, join our surveys and let us know what you think. 

You have Successfully Subscribed!